روزنامه سازندگی در گزارشی به بهانه حضور مجریان سلاح به دست در سه شبکه تلویزیونی در روزهای گذشته به تحلیل این رسانه پرداخت و نوشت: رویکرد جناحی صداوسیما در سالهای اخیر، موضوع تازهای برای تحلیلگران رسانه و فعالان سیاسی نیست؛ اما آنچه در روزهای گذشته روی آنتن زنده رسانه به اصطلاح ملی رخ داد، فراتر از خطمشیهای معمول جناحی، زنگ خطری جدی را برای امنیت روانی جامعه و تصویر بینالمللی کشور به صدا درآورده است.
پخش زنده آموزش کار با اسلحه کلاشینکف و نحوه شلیک با آن توسط یکی از مربیان نیروهای مسلح در شبکه افق و در پی آن شلیک مجری برنامه در استودیو به سمت پرچم یک کشور همسایه، افکار عمومی را در بهت و حیرت فرو برده است.
از قاب شیشهای تا جوخه آتش
صداوسیمای ایران سالهاست که مدعی ترویج میانهروی و نمایش چهرهای منطقی و مقتدر از کشور است. اما نمایش عریان اسلحه و آموزش شلیک در رسانهای که مخاطبانی از همه گروههای سنی، ازجمله کودکان و نوجوانان دارد، نقض آشکار ابتداییترین استانداردهای برنامهسازی تلویزیونی است.
منتقدان این اقدام بهدرستی اشاره میکنند که دامن زدن به فضای نظامیگری در برنامههای عمومی، اتمسفر جامعه را متشنج و مضطرب میکند.
در مقابل، توجیه مدافعان این رفتار مبنی بر اینکه نمایش سلاح، نشانهای از آمادگی دفاعی ایران در برابر تهدیدات خارجی است با هیچ متر و معیار رسانهای سازگار نیست؛ چراکه جایگاه نمایش اقتدار نظامی، میدانهای مشق و رژههای رسمی است نه استودیوی پخش زنده یک شبکه سراسری با کارکرد فرهنگی و اجتماعی.
قابی در انحصار چهرههای تکراری
نگاهی به کلیت برنامههای صداوسیما از زمان آغاز تنشها و تحولات اخیر، نشان میدهد که این سازمان عملاً به تریبون انحصاری یک جریان سیاسی تندرو تبدیل شده است.
از شبکه یک گرفته تا شبکه خبر و افق، ویژهبرنامههای متعددی مانند «جریان»، «خط مقاومت» و «جنگ تحمیلی سوم» روی آنتن میروند که قرار است، تحلیل و روایت صحیحی از مسائل پیرامون کشور ارائه دهند. اما دشواری اصلی این برنامهها در چیدمان میز مباحثه و انتخاب کارشناسان است؛ جایی که رسانه ملی به شکلی آشکار، قافیه را باخته است.
ضرورت بازسازی اعتماد ملی در بنبست جناحگرایی
یک رسانه تراز ملی در شرایط حساس کنونی باید بهعنوان مهمترین پل ارتباطی میان مردم و حاکمیت در مسیر حفظ انسجام ملی و بازسازی اعتماد عمومی حرکت کند.
صداوسیما در مقاطعی کوتاه مانند ایام انتخابات ریاستجمهوری ۱۴۰۳ نشان داد که توانایی دعوت از طیفهای منتقد و متمایز را دارد. اما روندی که امروز بهویژه در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» کنونی مشاهده میشود، بازگشت به رفتارهای انقباضی و افراطی است.
وقتی مجریان روی آنتن زنده به رفتارهای جنجالساز دست میزنند، چهرههای محبوب ملی را تمسخر میکنند و در نهایت تفنگ بهدست میگیرند، رسانه عملاً از کارکرد اصلی خود تهی میشود.
تضاد آشکار میان شعارهای وحدتآفرین صداوسیما و خروجی تندروانه برنامههایش، شکاف میان مردم و این سازمان را عمیقتر از گذشته کرده است.
در روزگاری که کشور به همبستگی و خردگرایی نیاز مبرم دارد، اصرار بر رفتارهای شبهنظامی در استودیوهای تلویزیونی حاصلی جز فرسایش روان جامعه و تضعیف جایگاه ملی این نهاد نخواهد داشت.
صداوسیما باید انتخاب کند: تریبونی برای کل ملت، یا خانهای امن برای رفتارهای هزینهساز افراطیون؟